ต้อกระจก

เป็นสาเหตุตาบอดอันดับแรกในประเทศไทยมีการผ่าตัดลอกต้อกระจก ในทวีปอเมริกาเหนือถึงปีละกว่าหนึ่งล้านราย ในเมืองไทยปีละประมาณห้าหมื่นราย

วิวัฒนาการการผ่าตัดลอกต้อกระจกได้ เปลี่ยนแปลงปรับปรุงเรื่อยมาจนถึง ปัจจุบัน การผ่าตัดลอกต้อกระจกจะเป็นการผ่าตัดที่ค่อนข้างจะได้ผลแน่นอนดีกว่าเป็นโรค ตาชนิดอื่น

ต้อกระจก คืออะไร

คือ ภาวะที่กระจกตา หรือเลนส์ตาขุ่นทำให้แสงไม่สามารถผ่านเข้าไปในตาได้ตามปกติ ตาจะมัวมากน้อยขึ้นอยู่กับต้อกระจกขุ่นมากน้อยแค่ไหน ต้อกระจกไม่ใช่โรคติดต่อ ไม่ติดจากตาข้างหนึ่งไปตาอีกข้างหนึ่ง บางครั้งเป็นพร้อมกันทั้งสองตา ต้อกระจกจะค่อย ๆ ขุ่นไปอย่างช้า ๆ ใช้เวลาเป็นปี ๆ ต้อกระจกไม่ใช่โรคมะเร็ง ต้อกระจกสามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัด การผ่าตัดลอกต้อกระจกขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของแต่ละคน จักษุแพทย์จะให้คำแนะนำ และเลือกวิธีการผ่าตัดให้แก่ท่านได้ดีที่สุด

สาเหตุการเกิดต้อกระจก

สาเหตุ คือ การเปลี่ยนแปลงของส่วนประกอบของเลนส์ตา ทำให้เลนส์ขุ่น และนิวเคลียสแข็งแรงขึ้น พบการเปลี่ยนแปลงนี้ในผู้สูงอายุ พบบ่อยตั้งแต่อายุ 50 ปีขึ้นไป สาเหตุอื่น เช่น จากกรรมพันธุ์ จากอุบัติเหตุตา จากการติดเชื้อ จากการติดเชื้อในครรภ์มารดา ถ้าพบตั้งแต่เกิดก็เรียกว่า “ต้อกระจกจากกำเนิด” เช่นในเด็กที่เกิดหลังจากมารดาติดหัดเยอรมันระหว่างตั้งครรภ์ ในคนทีเป็นเบาหวานพบเป็นต้อกระจกเร็วกว่าคนธรรมดาถึง 10 เท่า

ตาปกติเลนส์ตาใสแสงผ่านไปได้

เลนส์ขุ่นเป็นต้อกระจกแสงผ่านเข้าไม่ได้

เมื่อ เริ่มเป็นต้อกระจก ผู้ป่วยจะรู้สึกตาข้างนั้นมัวคล้ายมองผ่านหมอง อาจมองเห็นภาพซ้อน ขับรถตอนกลางคืนลำบากขึ้น บางคนต้องเปลี่ยนแว่นบ่อย แต่เมื่อต้อกระจกเป็นมากขึ้น แว่นตาก็ช่วยให้สายตาดีขึ้น จะสังเกตเห็นต้อสีขาวที่ม่านตา

การตรวจวินิจฉัย

เมื่อ มีอาการตามัวควรไปรับการตรวจจากจักษุแพทย์ ต้อกระจกจะทำให้สายตามัวไปทีละน้อย เมื่อต้อสุกจะมองเห็นแต่มือไหว ๆ หรือเห็นเพียงแสงไฟเท่านั้น

ปัจจุบันการแพทย์ทันสมัยขึ้น การผ่าตัดลอกต้อกระจกรักษาได้ผลดี มีโรคแทรกซ้อนเกิดขึ้นไม่มากนัก ผู้ป่วยหลังผ่าตัดลอกต้อกระจกควรไปตรวจกับแพทย์เป็นระยะ ๆ และระมัดระวังอย่าหกล้มตาถูกกระแทกโดยตรง

การรักษา

ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาต้อกระจกด้วยยาละลายต้อกระจก หรือแสงเลเซอร์ แสงเลเซอร์จะใช้ได้เมื่อเคยลอกต้องกระจกมาแล้ว แพทย์ใช้แย็กเลเซอร์ตัดเยื่องถุงเลนส์ที่ขุ่นเท่านั้น การรักษาผ่าตัดลอดต้อกระจกแล้วต้องใส่แว่นตาหนาจะเห็นภาพขยาย และด้านข้างภาพจะคดเบี้ยวใช้เวลาชินเป็นเดือน ลานสายตามแคบ

การผ่าตัดลอดต้อกระจกโดยใส่เลนส์เทียม

เป็น การผ่าตัดที่นิยมกันมากเพราะเป็นการลอกต้อกระจกที่ขุ่นออกไปแล้ว เอาเลนส์เทียมใส่ไว้ในถุงเลนส์ การเห็นจะเหมือนเดิม ภายไม่ขยาย เช่น ใส่แว่นตาหนา ๆ หลังจากล้างเนื้อต้อกระจกที่ขุ่นออกแล้ว แพทย์ไดใส่เลนส์เทียมเข้าใจถุงเลนส์ หลังใส่เลนส์เทียมเข้าในถุงเลนส์ ผู้ป่วยจะเห็นเป็นปกติขนาดภาพไม่ขยายใหญ่

การผ่าตัดเอานิวเคลียส และเนื้อเลนส์ออก

การ เอานิวเคลียสออกแล้วใช้เครื่องมือซิมโก้ดูดเนื้อเลนส์ที่เหลืออก วิธีนี้ต้องเปิดปากแผลมากกว่า 8 มม. ค่าใช้จ่ายไม่มาก ไม่ต้องการเครื่องมือพิเศษ เป็นการผ่าตัดที่ได้ผลดี การปรับสายตามีการตัดไหมบ้าง จึงใช้เวลาเป็นเดือนสายตามจะเข้าที่ ถ้านิวเคลียสหรือเนื้อเลนส์ตรงกลางแข็งก็สามารถทำผ่าตัดได้

การสลายต้อกระจก

การ เอานิวเคลียส และเนื้อเลนส์ออกด้วยวิธีใช้อัลตราซาวนด์ ขณะนี้บางแห่งใช้คำว่า “สลายต้อกระจก” วิธีการนี้เปิดปากแผลประมาณ 4.5-6 มม. ใช้เลนส์เทียมขนาดเล็ก หรือชนิดเลนส์พับได้ ต้องใช้อุปกรณ์ เช่น ยาหล่อลื่น เครื่องดูดเลนส์อัลตราซาวนด์มีราคาสูง ทำให้ค่าผ่าตัดสูงขึ้น เมื่อไม่ต้องเย็บแผลก็ไม่ต้องตัดไหม การมองเห็นเร็วกว่าการลอกวิธีแรก

ใน กรณีที่เนื้อเลนส์แข็งมาก วิธีการสลายเลนส์ด้วยอัลตราซาวด์นั้นต้องใช้เวลานาน อาจทำให้ต้อกระจกตามีโรคแทรกซ้อนขุ่นได้ จักษุแพทย์ก็อาจจะเลือกลอกต้อกระจกด้วยเครื่องซิมโก้ซึ่งปลอดภัยกว่าการใช้ อัลตราซาวนด์เป็นเวลานานในลูกตาม ในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคตาอื่นอยู่ บางครั้งก็ไม่เหมาะสมที่จะใส่เลนส์เทียม เช่น กรณีมีการอักเสบบ่อยครั้งของม่านตา มีเบาหวานขึ้นตาในภาวะรุนแรง เมื่อลอกต้อกระจกแล้วก็ใช้คอนแท็กเลนส์ หรือใส่แว่นตา

ต้อกระจกไม่ ใช่โรคร้ายแรงอะไร เป็นเรื่องของคนอายุมากเสียส่วนใหญ่ เมื่ออายุมากขึ้นสายตาก็ขุ่นมัว เพราะเลนต์ตาที่เคยใสเห็นอะไรชัดก็ขุ่นมัวบังแสง ถ้าทิ้งไว้จนต้อแก่จัดมีโรคต้อหินแทรกซ้อน จะมีอาการปวดตา ตาแดง และบอดในที่สุด ในประเทศไทยต้อกระจกเป็นปัญหาคนตาบอดอันดับแรก และผู้ที่เป็นต้อกระจกแล้วยังไม่สามารถมารับการผ่าตัดได้ประมาณปีละ 150,000 คน

การรักษาต้อกระจก

ปัจจุบันยังไม่มียาดี ที่จะสลายต้อกระจกให้ใสเหมือนเลนส์เดิมได้ยาที่ใช้ อยู่ทั่วไปอาจจะช่วยชลอการขุ่นของเลนส์ได้บ้าง แต่ไม่ช่วยให้ใสขึ้น

การรักษาที่ได้ผลดี

การ ผ่าตัดลอกต้อกระจกเป็นวิธีที่ปลอดภัย และใช้ได้ผลดีมา 20 กว่าปีแล้ว ในปัจจุบันมีเทคโนโลยีใหม่ล่าสุดก็คือ “การสลายต้อกระจก” จักษุแพทย์จะใช้อัลตราซาวด์ สลายเลนส์ที่ขุ่นมัวแล้วดูดออก จากนั้นจะใช้เลนส์เทียมใส่ เนื่องจากเครื่องสลายเลนส์มีขนาดเล็ก แผลที่เปิดเข้าไปจะเล็กมากไม่ต้องมีการเย็บแผล ผู้ป่วยไม่ต้องนอนโรงพยาบาลนาน ไม่ต้องนอนนิ่งหลังสลายเลนส์เหมือนการผ่าตัดสมัยก่อนที่ต้องนอนนิ่งไม่ขยับ เขยื้อนเป็นเวลาหลายวันหลังการสลายเลนส์ การอักเสบของตาน้อยทำให้การเห็นฟื้นตัวเร็วกว่าวิธีอื่น ถ้าไม่มีโรคแทรกซ้อน